Cổng trời Cao Bằng – điểm tâm linh trên dãy Phia Đảy nơi biên viễn Trà Lĩnh
Nhắc đến “cổng trời”, người ta thường nghĩ đến những đỉnh đèo cao vút như Mã Pì Lèng hay Ô Quy Hồ. Nhưng ở Cao Bằng có một cổng trời rất khác: không quá cao, không phải đỉnh đèo hùng vĩ, mà là một eo núi đá giữa dãy Phia Đảy, nơi người dân tin rằng trời và đất giao hòa. Đó là Cổng trời Trà Lĩnh, điểm đến tâm linh độc đáo nơi phên dậu biên cương.
Cổng trời ở đâu?
Cổng trời nằm trên eo núi Sốc Đơ, thuộc dãy núi Phia Đảy, làng Giộc Đâư, trước thuộc thị trấn Hùng Quốc (huyện Trà Lĩnh cũ), nay thuộc xã Trà Lĩnh. Từ tháng 7/2025, xã Trà Lĩnh mới được hình thành từ thị trấn Trà Lĩnh và các xã Quốc Toản, Cao Chương.
Đường đi: Từ thành phố Cao Bằng, đi về hướng Đông lên đỉnh đèo Mã Phục. Tại đây có ngã rẽ, một hướng đi Trùng Khánh, một hướng đi Trà Lĩnh. Rẽ vào hướng Trà Lĩnh, đến trung tâm rồi đi về phía Tây Bắc lên chân núi Phia Đảy, cách trung tâm không xa. Một con đường hẻm độc đáo sẽ dẫn bạn đến một bãi đất phẳng dưới chân một tảng đá cao chừng 50m, đó chính là Cổng trời.
Trên Google Maps, bạn có thể tìm “Cổng trời Cao Bằng” để được chỉ đường.
Một “cổng trời” thấp mà linh thiêng
Núi Cổng trời có độ cao gần 1.000m so với mực nước biển, thấp hơn nhiều so với các cổng trời nổi tiếng ở miền núi phía Bắc. Điều làm nên sự khác biệt của nơi này không nằm ở độ cao, mà ở giá trị tâm linh.
Theo quan niệm người xưa, đây là nơi giao thoa giữa trời và đất, nơi âm dương hòa quyện. Thế núi xung quanh tạo cho vùng đất này như một vùng tụ khí. Người ta đến đây để cầu nguyện cho quốc thái dân an, cho cuộc sống bình yên, sung túc.
Cổng trời được biết đến rộng rãi từ năm 2007. Từ đó, nơi đây trở thành điểm đến của những người dân địa phương và du khách tìm về để thắp hương, cầu nguyện.
Danh thắng cấp tỉnh
Ngày 18/9/2009, UBND tỉnh Cao Bằng ban hành Quyết định số 2161/QĐ-UBND xếp động Giộc Đâư và Cổng trời Trà Lĩnh vào danh sách di tích danh lam thắng cảnh cấp tỉnh. Theo định hướng, Cổng trời, động Giộc Đâư và hồ Thang Hen được liên kết thành một khu du lịch thắng cảnh – tâm linh.
Cùng với chùa Phật tích Trúc Lâm và chùa Trúc Lâm Tà Lùng, Cổng trời được xem là một trong những “cột mốc tâm linh” nơi biên cương của Tổ quốc.
Những điều thú vị ở Cổng trời
Cổng trời là một eo núi đá, dưới chân là bãi đất phẳng, phía trên là tảng đá lớn dựng đứng. Tại đây có những bức tượng nhỏ được người dân thờ phụng.
Người dân và du khách còn truyền tai nhau về những hình thù đá tự nhiên quanh khu vực Cổng trời, như một dải đá uốn lượn mà nhiều người liên tưởng đến hình chữ S của bản đồ Việt Nam, hay những khối đá mang dáng đầu hổ, sư tử. Dù là sự trùng hợp của tạo hóa hay trí tưởng tượng của con người, những câu chuyện ấy càng làm cho Cổng trời thêm phần huyền bí.
Trải nghiệm ở Cổng trời
Thắp hương, cầu nguyện: Phần lớn người đến Cổng trời là để dâng hương, cầu bình an, sức khỏe cho gia đình và may mắn trong cuộc sống.
Tìm hiểu tín ngưỡng địa phương: Lắng nghe người dân kể về Cổng trời, về quan niệm trời đất giao hòa của người xưa.
Ngắm cảnh núi rừng: Từ khu vực Cổng trời, bạn có thể phóng tầm mắt ngắm núi non Trà Lĩnh trùng điệp.
Ngắm hình đá tự nhiên: Quan sát những khối đá có hình thù lạ, thử tìm những hình ảnh mà người dân thường kể.
Lưu ý quan trọng
Theo nhận xét của du khách, Cổng trời là một ngọn đồi nhỏ với các bức tượng thờ, là nơi tâm linh của người dân địa phương, chứ không phải một điểm du lịch tham quan theo kiểu thông thường. Vì vậy:
- Ăn mặc lịch sự, kín đáo, giữ thái độ trang nghiêm.
- Không nói to, đùa giỡn, không trèo lên tượng thờ hay các khối đá linh thiêng.
- Hỏi ý người dân trước khi chụp ảnh khu vực thờ tự.
- Không xả rác, không đốt vàng mã bừa bãi, chỉ thắp hương đúng nơi quy định.
- Đi giày phù hợp: đường lên là đường hẻm núi, có thể trơn trượt khi trời mưa.
- Vào dịp lễ, đầu năm, nơi đây có thể khá đông người.
Thời điểm nên đến
- Đầu năm, dịp Tết và các ngày rằm, mùng một: người dân thường lên Cổng trời thắp hương, cầu may.
- Mùa thu và mùa xuân: thời tiết mát mẻ, khô ráo, thuận lợi để đi lại và ngắm cảnh.
Nên tránh những ngày mưa lớn vì đường hẻm núi trơn trượt.
Kết hợp hành trình Trà Lĩnh
Cổng trời là một phần trong quần thể thắng cảnh – tâm linh của Trà Lĩnh, rất thuận tiện kết hợp:
- Động Giộc Đâư: hang động cùng được xếp hạng danh thắng cấp tỉnh với Cổng trời.
- Hồ Thang Hen: quần thể 36 hồ nước thông nhau trên núi, danh thắng quốc gia.
- Đèo Mã Phục: con đèo 7 tầng trên Quốc lộ 3, điểm di sản địa chất của Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Non nước Cao Bằng.
- Hàm Hương, Thanh Bình: hai hang động gần hồ Thang Hen.
Lời kết
Cổng trời Trà Lĩnh không có độ cao chóng mặt hay cung đèo uốn lượn như những cổng trời khác. Nhưng chính sự thầm lặng, linh thiêng của một eo núi giữa dãy Phia Đảy đã khiến nơi đây trở thành điểm đến đặc biệt nơi biên viễn. Đến đây, hãy để lòng mình lắng lại, thắp một nén hương, gửi gắm ước nguyện bình an. Có lẽ “cổng trời” thực sự không nằm ở độ cao, mà ở sự an yên mà mỗi người tìm thấy khi đứng giữa núi rừng.
