Cây Gạo di sản Lũng Luông – ngọn lửa hơn 500 năm giữa thung lũng Hạnh Phúc
Có những cây cổ thụ chỉ cần nhìn một lần là nhớ mãi. Giữa thung lũng xanh của xã Hạnh Phúc, bên con đường nhỏ uốn quanh chân núi, cây gạo Lũng Luông đứng sừng sững suốt hơn năm thế kỷ. Mỗi độ tháng Ba, cả tán cây bừng lên sắc đỏ, như ngọn lửa thắp giữa trời xanh và núi biếc. Người qua đường không hẹn mà cùng dừng lại, ngước nhìn, lặng ngắm. Đó là Cây Di sản Việt Nam đầu tiên của vùng đất Quảng Hòa xưa.
Vị trí
Cây gạo nằm tại xóm Lũng Luông, xã Hạnh Phúc (trước thuộc huyện Quảng Hòa, tỉnh Cao Bằng). Cây đứng ngay sát đường giao thông, giữa một thung lũng được bao bọc bởi những dãy núi trập trùng.
Vì nằm ven đường nên rất dễ tìm. Trên Google Maps, bạn chỉ cần tìm “Cây Gạo di sản” là được dẫn đến tận nơi. Từ xa, dáng cây cao lớn nổi bật giữa đồng ruộng đã đủ để bạn nhận ra.
Hơn 500 năm và tấm bằng Cây Di sản
Cây gạo Lũng Luông có tuổi đời trên 500 năm. Tháng 11/2020, Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam công nhận cây là Cây Di sản Việt Nam. Ngày 26/11/2020, chính quyền và bà con địa phương long trọng tổ chức lễ đón Bằng công nhận ngay dưới gốc cây.
Đây là cây cổ thụ đầu tiên của huyện Quảng Hòa (thành lập năm 2020 trên cơ sở sáp nhập hai huyện Quảng Uyên và Phục Hòa) được nhận danh hiệu này. Sau đó, vùng đất này còn có thêm cây nghiến hơn 1.000 năm tuổi ở Cảnh Linh được vinh danh.
Danh hiệu Cây Di sản không chỉ là niềm tự hào của người dân Lũng Luông. Nó còn góp phần bảo vệ cảnh quan, sinh thái, đa dạng sinh học, và nhắc nhở mỗi người về trách nhiệm gìn giữ những “báu vật xanh” mà thiên nhiên để lại.
Người khổng lồ canh giữ thung lũng
Nhìn từ xa, cây gạo mang dáng thế cân đối như một chậu bonsai khổng lồ đặt giữa thung lũng. Nhưng khi lại gần, bạn mới thấy hết sự đồ sộ của nó: thân cây to lớn, sần sùi dấu vết thời gian, cành vươn cao và rộng, che bóng cả một khoảng trời.
Hơn năm thế kỷ, cây đã đi qua biết bao mùa mưa nắng, chứng kiến bao thế hệ người dân Lũng Luông sinh ra, lớn lên và gắn bó với mảnh đất này. Với bà con trong xóm, cây gạo không chỉ là một cái cây. Đó là ký ức chung, là dấu mốc của quê hương, là “người già” của bản được mọi người cùng chăm sóc, bảo vệ.
Mùa hoa gạo – khoảnh khắc đẹp nhất trong năm
Khoảng tháng 3 đến tháng 4 là mùa cây gạo trổ hoa. Đây là thời điểm đẹp nhất để đến Lũng Luông.
Những bông hoa đỏ thắm nở kín các cành, có khi nở cả khi lá chưa kịp xanh, khiến cả tán cây như một ngọn đuốc khổng lồ giữa thung lũng. Sắc đỏ rực rỡ nổi bật trên nền trời xanh, núi biếc và những thửa ruộng đang vào vụ mới. Dưới gốc, hoa rụng đỏ thắm cả một khoảng đất, tạo nên khung cảnh vừa rực rỡ vừa bâng khuâng.
Với người dân vùng núi phía Bắc, mùa hoa gạo còn là tín hiệu của thời tiết: khi hoa gạo nở rồi rụng, tiết trời cũng chuyển dần từ xuân sang hè, những ngày rét cuối cùng đã qua.
Ngoài mùa hoa, cây gạo vẫn mang vẻ đẹp riêng: xanh mát vào mùa hè, khẳng khiu đầy chất thơ khi rụng lá vào mùa đông.
Gợi ý chụp ảnh đẹp
- Đứng lùi xa để chụp trọn dáng cây, vì cây rất cao và tán rộng.
- Lấy con đường, ruộng lúa và dãy núi làm tiền cảnh, hậu cảnh để bức ảnh có chiều sâu.
- Buổi sáng sớm hoặc chiều muộn cho ánh sáng dịu, hoa gạo lên màu đỏ ấm và đẹp nhất.
- Chụp cận cảnh hoa trên những cành thấp hoặc hoa rụng dưới gốc để có những bức ảnh chi tiết.
Cung đường đẹp dẫn lối
Con đường đến cây gạo Lũng Luông đi qua những thung lũng và dãy núi rất đẹp. Một du khách từng đi từ hướng Lạng Sơn, qua xã Hạnh Phúc đến cây gạo rồi đi tiếp về miền Đông Cao Bằng, đánh giá đây là cung đường đặc biệt mà ít người chọn. Nếu bạn thích những hành trình vắng vẻ, nhiều cảnh đẹp, hãy thử cung đường này.
Kết hợp hành trình
Từ cây gạo, bạn có thể ghé thêm các điểm lân cận:
- Phả Hùng panorama (xã Hạnh Phúc): điểm ngắm toàn cảnh thung lũng và làng hương lúc hoàng hôn, biển mây buổi sớm.
- Làng hương Phia Thắp: làng nghề làm hương thủ công trăm năm của người Nùng An.
- Làng giấy bản Dìa Trên: nơi người Nùng An làm giấy từ vỏ cây mạy sla.
- Miếu Bách Linh, đền thờ Nùng Trí Cao (xã Quảng Uyên): cụm di tích lịch sử, văn hóa của vùng Quảng Uyên xưa.
Lưu ý khi tham quan
- Đỗ xe an toàn: cây nằm sát đường, hãy tấp xe vào chỗ rộng, không dừng giữa đường để chụp ảnh.
- Bảo vệ cây di sản: không leo trèo, bẻ cành, đóng đinh hay khắc chữ lên thân cây.
- Không hái hoa trên cây, chỉ nhặt hoa đã rụng nếu muốn lưu giữ.
- Tôn trọng ruộng vườn của người dân quanh gốc cây.
- Không xả rác, giữ gìn cảnh quan sạch đẹp.
Lời kết
Hơn 500 năm, cây gạo Lũng Luông vẫn lặng lẽ đứng giữa thung lũng Hạnh Phúc, mỗi năm một lần thắp lên những ngọn lửa đỏ rực để báo hiệu mùa xuân. Nó không cần biển quảng cáo hay vé vào cổng, chỉ cần một khoảnh khắc dừng chân của người lữ khách. Nếu một ngày tháng Ba bạn đi qua miền biên viễn Cao Bằng, hãy ghé Lũng Luông. Đứng dưới tán hoa đỏ ấy, bạn sẽ cảm nhận được sức sống bền bỉ của thiên nhiên và tình yêu mà người dân nơi đây dành cho “báu vật” của bản làng.
