Du lịch sinh thái Nặm Ngùa – dòng thác trăm mét và bản làng giữa núi rừng Thanh Long
Giữa núi rừng xanh thẳm của vùng Thông Nông, một dải lụa trắng đổ xuống từ độ cao hơn trăm mét, tỏa thành những nhánh suối len quanh bản làng. Đó là thác Nặm Ngùa, nơi được Báo Cao Bằng ví như “nàng công chúa ngủ trong rừng”. Quanh dòng thác ấy, người dân xóm Nặm Ngùa đã cùng nhau làm du lịch, mở ra một điểm đến sinh thái còn rất nguyên sơ cho những ai muốn tìm về với thiên nhiên.
Nặm Ngùa ở đâu?
Nặm Ngùa trước thuộc xã Ngọc Động (huyện Hà Quảng cũ). Từ tháng 7/2025, các xã Ngọc Động, Yên Sơn và Thanh Long được sáp nhập thành xã Thanh Long mới.
Điểm du lịch cách trung tâm Thông Nông khoảng 6km. Du khách có thể đi bằng xe máy hoặc ô tô tùy nhu cầu.
Thác Nặm Ngùa – dải lụa trắng hơn trăm mét
Điểm nhấn của Nặm Ngùa là dòng thác được tạo nên từ những mạch nước ngầm trong lòng núi, đổ xuống từ độ cao trên 100m. Sau khi đổ xuống, dòng nước tỏa ra nhiều nhánh, tạo thành những dòng suối chảy quanh xóm Nặm Ngùa rồi xuôi về Thông Nông.
Từ xa nhìn lại, thác như dải lụa trắng vắt giữa núi rừng xanh thẳm. Đến nay, Nặm Ngùa vẫn là một trong những dòng thác hoang sơ, ít người khám phá, và đang dần trở thành điểm check-in được giới trẻ yêu thích.
Điểm du lịch của cộng đồng
Điều làm nên sự khác biệt của Nặm Ngùa là đây là điểm du lịch do chính người dân cùng xây dựng.
Năm 2022, địa phương hỗ trợ hơn 346 triệu đồng để xây dựng điểm du lịch tại Nặm Ngùa với 16 hộ dân tham gia. Mỗi hộ còn tự đóng góp 5 triệu đồng để cải tạo, chỉnh trang điểm đến. Từ đó, Nặm Ngùa thường xuyên đón du khách vào các kỳ nghỉ, dịp lễ, Tết, với quy mô phục vụ tối đa khoảng 100 khách tham quan mỗi lượt và 30 khách nghỉ lại tại cộng đồng.
Dưới chân thác, người dân dựng thêm lán trại để du khách nghỉ ngơi, ăn uống khi đến thư giãn, dã ngoại.
Trải nghiệm gì ở Nặm Ngùa?
Tắm thác, dã ngoại
Những ngày hè oi ả, ghé Nặm Ngùa tắm thác, ngồi ngắm cảnh hay chụp vài tấm ảnh là trải nghiệm tuyệt vời. Lán trại dưới chân thác là nơi lý tưởng để cả nhóm nghỉ chân, ăn trưa giữa thiên nhiên.
Hái dâu tây
Nặm Ngùa có mô hình trồng dâu tây ứng dụng công nghệ cao gắn với du lịch, được đầu tư từ năm 2023. Hái dâu tây giữa vùng núi cao Cao Bằng là trải nghiệm khá thú vị, nhất là với gia đình có trẻ nhỏ. Bạn nên hỏi trước mùa dâu khi đến.
Nghỉ lại cùng người dân
Với ai muốn ở lâu hơn, Nặm Ngùa có thể phục vụ khách nghỉ tại cộng đồng. Một đêm giữa núi rừng, nghe tiếng thác và suối chảy suốt đêm, là cách để thực sự “sống chậm”.
Trekking Nặm Ngùa – Phiêng Mường
Với những người thích khám phá, cung trekking từ Nặm Ngùa sang Phiêng Mường (vùng Bảo Lâm) là lựa chọn mới mẻ, đưa bạn đi qua vẻ đẹp hoang sơ, khoáng đạt của núi rừng Cao Bằng. Đây là cung đường dài, nên đi cùng người dẫn đường địa phương.
Kết hợp hành trình Thanh Long
Xã Thanh Long mới còn nhiều điểm đến thú vị gần Nặm Ngùa:
- Bãi Tình: bãi cỏ được ví như “thảo nguyên thu nhỏ”, cách trung tâm Thông Nông khoảng 13km. Điểm du lịch này đón hơn 1.000 lượt khách chỉ sau vài tháng triển khai năm 2023. Gần đó có mô hình nhà màng trồng dưa lưới, dưa lê, dưa hấu trái vụ.
- Nghề vẽ tranh thờ của người Dao: nét văn hóa đặc sắc của đồng bào Dao ở Thanh Long.
- Lũng Tó: một điểm du lịch cộng đồng khác trong vùng.
Xa hơn một chút, bạn có thể ghé điểm săn mây Lũng Ngần, thác Bản Giàng hay đền thờ Nùng Trí Cao ở Trường Hà.
Thời điểm nên đến
Nên đến Nặm Ngùa vào mùa xuân và mùa hè, khi thác nhiều nước, cây cối xanh tươi và thời tiết thuận lợi cho tắm thác, dã ngoại. Tránh những ngày mưa lớn vì đường đi và khu vực quanh thác có thể trơn trượt, nước suối lên nhanh.
Lưu ý khi tham quan
- Liên hệ trước nếu muốn ăn uống hoặc nghỉ lại tại cộng đồng, để người dân chuẩn bị chu đáo.
- Chỉ tắm ở khu vực nước nông, không leo lên vách thác cao. Trông chừng trẻ em.
- Đi giày đế bám vì đá quanh thác trơn.
- Không hái dâu khi chưa được phép, đây là sinh kế của người dân.
- Mang rác về hoặc bỏ đúng nơi quy định, giữ dòng thác trong sạch.
- Tôn trọng phong tục địa phương, hỏi ý trước khi chụp ảnh người dân.
Lời kết
Nặm Ngùa không có khu nghỉ dưỡng sang trọng, nhưng có thứ quý hơn: một dòng thác trăm mét còn nguyên sơ, những nhánh suối trong vắt quanh bản và sự hiếu khách của người dân đã cùng nhau gây dựng điểm đến này. Nếu bạn muốn một ngày hè mát lành giữa núi rừng Cao Bằng, hãy tìm về Nặm Ngùa.
