Khu di tích thành lập Chi bộ Đảng đầu tiên của huyện Bảo Lạc – hang Trông Nhìa Hậu
Giữa núi rừng Hồng An, trong một hang đá nơi xóm Lũng Sâu, mùa xuân năm 1945, ba người cộng sản đã bí mật họp nhau thành lập Chi bộ Đảng đầu tiên của châu Bảo Lạc. Đứng đầu chi bộ là một người phụ nữ. Từ hang Trông Nhìa Hậu ấy, ngọn lửa cách mạng lan rộng khắp miền Tây Cao Bằng, chỉ vài tháng trước khi cả nước đứng lên giành chính quyền.
Di tích ở đâu?
Di tích nằm tại hang Trông Nhìa Hậu, xóm Lũng Sâu, trước thuộc xã Hồng An (huyện Bảo Lạc cũ). Từ tháng 7/2025, xã Hồng An và xã Xuân Trường được sáp nhập thành xã Xuân Trường mới.
Hồng An nằm cạnh thung lũng Xuân Trường, trên cung đường đèo Khau Cốc Chà, không xa di tích quốc gia đồn Đồng Mu. Khi đến, bạn nên hỏi người dân địa phương hoặc chính quyền xã để được chỉ đường vào hang.
Vùng căn cứ cách mạng Đồng Mu – Hồng An
Trước khi chi bộ ra đời, phong trào cách mạng ở Bảo Lạc đã được chuẩn bị từ nhiều năm. Giữa năm 1943, châu Bảo Lạc thành lập Ban Việt Minh, đặt trụ sở tại xã Xuân Trường, địa phương có phong trào Việt Minh phát triển mạnh, có tác động thúc đẩy phong trào ở nhiều xã trong vùng.
Từ kết quả phong trào, nhất là phong trào vũ trang tự vệ, Đội tự vệ châu Bảo Lạc được thành lập. Đây là đội vũ trang tập trung đầu tiên của châu Bảo Lạc, tiền thân của lực lượng vũ trang huyện sau này.
Đồng Mu và Hồng An dần được xây dựng thành căn cứ địa cách mạng vững chắc. Đó là cơ sở quan trọng để hình thành tổ chức cộng sản đầu tiên ở Bảo Lạc.
Chỉ hơn hai tháng trước, đêm 4/2/1945, Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân đã đánh đồn Đồng Mu ngay trong vùng, nơi liệt sĩ Xuân Trường hy sinh. Không khí cách mạng ở vùng đất này khi ấy đang sục sôi.
Ngày 15/4/1945 – Chi bộ Đảng đầu tiên ra đời
Ngày 15/4/1945, tại hang Trông Nhìa Hậu, xóm Lũng Sâu, Chi bộ Đảng Cộng sản đầu tiên của châu Bảo Lạc được thành lập. Chi bộ gồm 3 đảng viên:
- Đồng chí Nông Thị Triểu (tức Nhân Tương), giữ chức Bí thư chi bộ.
- Đồng chí Lê Long.
- Đồng chí Đỗ Quang Soan (tức Đỗ Quang Thắng).
Điều đáng chú ý là người đứng đầu chi bộ là một phụ nữ, đồng chí Nông Thị Triểu. Trong bối cảnh những năm 1940 ở vùng núi biên viễn, đây là chi tiết rất đặc biệt, cho thấy vai trò của phụ nữ dân tộc trong phong trào cách mạng.
Chọn hang đá làm nơi họp bí mật cũng phản ánh rõ hoàn cảnh hoạt động khi đó: núi rừng là nơi che chở, người dân là chỗ dựa, những cán bộ cách mạng phải bám đá, bám rừng để gây dựng phong trào.
Ý nghĩa lịch sử
Sự ra đời của Chi bộ Đảng Cộng sản đầu tiên đánh dấu thời kỳ phát triển mới của phong trào cách mạng ở châu Bảo Lạc. Từ đây, cuộc đấu tranh của nhân dân trong vùng có sự lãnh đạo trực tiếp của tổ chức Đảng, nhân tố đặc biệt quan trọng bảo đảm thắng lợi của công cuộc giải phóng dân tộc trên quê hương Bảo Lạc.
Chỉ sau đó không lâu, dưới sự lãnh đạo của chi bộ và các đoàn thể Việt Minh, nhiều xã đã đấu tranh giành chính quyền. Ngày 4/7/1945, Ủy ban cách mạng lâm thời châu Bảo Lạc được thành lập, lãnh đạo nhân dân các dân tộc xây dựng, củng cố chính quyền và cuộc sống mới.
Từ chi bộ 3 đảng viên trong hang đá năm ấy, Đảng bộ huyện Bảo Lạc đã lớn mạnh qua các thời kỳ, lãnh đạo nhân dân các dân tộc vùng biên viễn xây dựng quê hương.
Viếng di tích
Đến hang Trông Nhìa Hậu, bạn sẽ được đứng ở chính nơi những người cộng sản đầu tiên của Bảo Lạc đã họp bàn trong bí mật. Hãy dành vài phút lặng im, hình dung khung cảnh mùa xuân năm 1945, khi vài ngọn đèn dầu leo lét trong hang đá soi sáng cả một con đường.
Thời điểm ý nghĩa:
- Ngày 15/4: Kỷ niệm ngày thành lập Chi bộ Đảng đầu tiên của huyện Bảo Lạc.
- Ngày 3/2: Kỷ niệm ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam.
Hành trình “địa chỉ đỏ” vùng Xuân Trường
Xuân Trường là vùng đất có nhiều di tích cách mạng, bạn có thể kết hợp:
- Di tích quốc gia đồn Đồng Mu: nơi diễn ra trận đánh thứ ba của Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân và liệt sĩ Xuân Trường hy sinh.
- Đèo Khau Cốc Chà: 15 tầng đèo xếp lớp trên vách núi.
- Thung lũng Xuân Trường: khí hậu mát lạnh quanh năm, mùa hoa lê trắng bản làng.
Lưu ý khi tham quan
- Hỏi đường người dân vì di tích nằm trong vùng núi, có thể chưa có biển chỉ dẫn rõ ràng.
- Đi giày đế bám, mang đèn pin nếu vào trong hang.
- Giữ thái độ trang nghiêm, không viết vẽ lên vách hang.
- Không xả rác, giữ gìn cảnh quan di tích.
- Mang áo ấm: vùng Xuân Trường – Hồng An khá lạnh quanh năm.
Lời kết
Hang Trông Nhìa Hậu không có công trình lớn hay nhà trưng bày hiện đại. Nhưng chính nơi đây, trong một hang đá giữa núi rừng, ba người cộng sản với một nữ Bí thư đã thắp lên ngọn lửa đầu tiên cho cả vùng Bảo Lạc. Đến Xuân Trường, sau khi viếng đồn Đồng Mu, hãy tìm đến Lũng Sâu để trọn vẹn hành trình về với những ngày đầu cách mạng của miền Tây Cao Bằng.
