Miếu Long Vương – ngôi miếu thiêng bên dòng Bắc Vọng ở phố cổ Thông Huề
Trên đường về miền Đông Cao Bằng, nhiều người đi qua phố Thông Huề mà không biết rằng chỉ cách chợ chừng một cây số, bên sườn núi nhìn ra dòng sông xanh, có một ngôi miếu cổ gắn với lễ hội hoa đăng độc nhất của vùng. Đó là Miếu Long Vương, nơi người dân Thông Huề gửi gắm ước mong mưa thuận gió hòa qua nhiều thế hệ.
Miếu ở đâu?
Miếu nằm ở xómThông Huề 1, xã Đoài Dương (huyện Trùng Khánh cũ). Từ tháng 7/2025, xã Đoài Dương mới được hình thành từ ba xã Trung Phúc, Cao Thăng và Đoài Dương.
Miếu nằm bên bờ sông Bắc Vọng, dưới chân núi Tam Tiên, cách chợ Thông Huề khoảng 300m. Người dân còn gọi ngọn núi này là núi Ba Cô Tiên. Núi sau lưng, sông trước mặt, tạo nên cảnh sơn thủy hữu tình cho phố cổ Thông Huề.
Thờ ai, có từ bao giờ?
Miếu thờ thần Nam Hải Long Vương Ngao Thuận, vị thủy thần cai quản sông nước, đem lại mùa màng tươi tốt và cuộc sống an lành cho người dân.
Theo các cụ cao niên, miếu được dựng từ thời nhà Lê. Tường xây bằng đá vôi, mái lợp ngói âm dương, phía trước là khoảng sân rộng. Trước kia, miếu có kiến trúc hình chữ Nhị gồm tiền tế và hậu cung. Năm 2005, người dân Thông Huề cùng góp công xây dựng lại miếu.
Các cụ còn cho rằng vị trí của miếu hội đủ “Long – Huyệt – Thủy – Sa”, tức là nơi có phong thủy tốt.
Năm 2018, miếu được xếp hạng Di tích lịch sử văn hóa cấp tỉnh và là một điểm di sản trên tuyến trải nghiệm phía Đông của Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Non nước Cao Bằng.
Những giai thoại linh thiêng
Người Thông Huề lưu truyền nhiều câu chuyện về ngôi miếu. Một truyền thuyết kể rằng, ngày xưa ở phố Thông Huề có đôi vợ chồng làm nghề quét chợ, hiền lành nhưng không có con. Vì họ tu nhân tích đức, vua Thủy Tề cho Nam Hải Long Vương đầu thai làm con của họ.
Người dân còn truyền tai nhau những giai thoại về “rắn thần” hiển linh quanh miếu. Ông Chung Văn Hần, người trông coi miếu, kể một điều khiến nhiều người kinh ngạc: tuy miếu nằm không cao, nhưng chưa năm nào nước lũ dâng ngập được miếu, dù lũ về rất lớn.
Lễ hội hoa đăng – linh hồn của ngôi miếu
Theo thông lệ, cứ vào năm nhuận âm lịch, Lễ hội miếu Long Vương lại được tổ chức. Đây là lễ hội đặc sắc và duy nhất ở miền Đông Cao Bằng có nghi lễ thả đèn hoa đăng, cầu mưa thuận gió hòa, mùa màng tốt tươi, cầu tự, cầu an, cầu tài lộc.
Lễ hội kéo dài khoảng ba ngày:
Ngày thứ nhất: Thầy tào và bà bụt tiến hành nghi thức tế lễ. Ban tổ chức, đại biểu và người dân phố Thông Huề cùng ăn chay.
Ngày thứ hai: Đây là ngày quan trọng nhất. Buổi sáng làm lễ giải uế. Buổi chiều rước kiệu thần đi khắp phố Thông Huề để chúc phúc, mỗi nhà được ban một lá bùa giấy dán lên cửa để trừ tà và đón phúc lộc. Khoảng 8 giờ tối, thầy tào làm lễ ngay bên bờ sông rồi thả khoảng 200 ngọn hoa đăng xuống dòng Bắc Vọng.
Người dân tin rằng ai vớt được đèn sẽ gặp nhiều may mắn, phát tài phát lộc. Người vớt được đèn sẽ mang đèn lên miếu thắp hương trình báo với thần.
Ngày thứ ba: Người dân phố Thông Huề và du khách cùng ăn bữa cơm thụ lộc thần miếu.
Song song với phần lễ, sân miếu và khu chợ Thông Huề tổ chức văn nghệ, thể thao và trò chơi dân gian. Nhiều người con xa quê cũng trở về dịp này để thả hoa đăng và nghe những làn điệu Dá hai ngọt ngào.
Ngoài lễ hội lớn, người dân còn sắm lễ lên miếu cúng thần vào ngày 13 tháng 6 âm lịch, ngày kỵ của thần.
Thời điểm nên đến
Lễ hội gần đây nhất diễn ra ngày 24–25/3/2025, tức 25–26 tháng 2 âm lịch. Ngày cụ thể thay đổi theo từng năm, nên bạn nên theo dõi thông báo của địa phương trước khi đi.
Ngày thường, miếu yên tĩnh, rất hợp để ngắm sông Bắc Vọng và dạo quanh phố cổ Thông Huề.
Lưu ý khi viếng miếu
- Ăn mặc lịch sự, giữ không gian trang nghiêm.
- Nếu dự lễ hội, hãy tôn trọng nghi thức ăn chay ngày đầu và không chen lấn khi vớt hoa đăng.
- Chú ý an toàn khi xuống gần mép sông vào buổi tối.
- Dạo một vòng phố cổ và chợ Thông Huề để cảm nhận nhịp sống của thị trấn nhỏ miền Đông.
Miếu Long Vương không lớn và không nằm trên những cung đường nổi tiếng. Nhưng một đêm năm nhuận, khi hàng trăm ngọn hoa đăng trôi trên dòng Bắc Vọng dưới chân núi Ba Cô Tiên, bạn sẽ hiểu vì sao người Thông Huề vẫn gìn giữ ngôi miếu này như một phần máu thịt của quê hương.
