Đồn điền chè Kolia – những đồi trà hữu cơ trên đỉnh Phia Đén mây mù
Trên đỉnh Phia Đén, ở độ cao hơn 1.200m, những luống chè xanh mướt trải dài từ đỉnh núi mù sương xuống thung lũng. Mỗi sáng, sương giăng trắng trên đồi, người hái chè lẫn trong mây. Đó là đồn điền chè Kolia, vùng chè hữu cơ đầu tiên của Cao Bằng, nơi những búp trà được nuôi bằng khí lạnh, sương mù và nguồn nước tinh khiết từ lòng núi để làm nên hương vị không lẫn vào đâu được.
Đồn điền chè ở đâu?
Đồn điền chè Kolia nằm trên đỉnh núi Phia Đén, xóm Phia Đén, xã Thành Công (huyện Nguyên Bình cũ), thuộc vùng đệm của Vườn quốc gia Phia Oắc – Phia Đén. Từ tháng 7/2025, xã Thành Công mới được hình thành từ hai xã Quang Thành và Thành Công.
Đồn điền cách trung tâm thành phố Cao Bằng khoảng 70km, nằm trên tuyến đường lên đỉnh Phia Oắc.
Từ đồi trọc chăn thả thành đồi chè xanh
Câu chuyện của đồn điền chè Kolia là câu chuyện hồi sinh một vùng đất. Hơn 10 năm trước, nơi đây chỉ là bãi chăn thả gia súc của xóm Phia Đén, với những quả đồi bạc màu, chủ yếu là cây rừng tự nhiên.
Công ty TNHH Kolia được thành lập năm 2011 với mục tiêu xây dựng vùng nguyên liệu chè hữu cơ quy mô lớn và đầu tiên của tỉnh Cao Bằng. Sau 2 năm thử nghiệm, các giống chè xanh, chè ô long trồng trên đất đồi đều phát triển tốt. Công ty đã về tận Phú Thọ chở từng xe hom giống để trồng trên diện tích gần 20ha.
Từ những quả đồi trọc năm xưa, nay Kolia đã có 20ha vùng chè hữu cơ, cùng 1ha vườn lê và 1ha vườn mận, đào.
Vì sao trà Phia Đén đặc biệt?
Độ cao và khí hậu
Chè ở đây được trồng ở độ cao trên 1.200m, trong vùng khí hậu lạnh, mây mù bao phủ quanh năm. Nhờ vậy, lá chè dày hơn và tích lũy được nhiều tinh chất, tạo nên hương vị riêng của trà Kolia. Thổ nhưỡng giàu khoáng chất và nguồn nước sạch từ lòng núi Phia Đén càng làm hương trà thêm đặc trưng.
Giống chè quý
Những giống chè quý như Oolong Thanh Tâm, Kim Tuyên, Phúc Vân Tiên đã tìm thấy mảnh đất lý tưởng tại đây.
Canh tác hữu cơ nghiêm ngặt
Cây chè được canh tác và chăm sóc theo tiêu chuẩn hữu cơ quốc tế IFOAM, hoàn toàn không dùng thuốc bảo vệ thực vật hay phân bón hóa học. Quy trình hữu cơ khép kín từ trồng, chăm sóc đến phơi sấy, sao tẩm lên hương và đóng gói. Công nhân kết hợp kỹ thuật trồng trọt truyền thống với khoa học hiện đại để tạo ra những lá trà nguyên chất.
Kết quả là những tách trà có hương thơm tự nhiên, để lại hậu vị ngọt thanh trong miệng.
Từ đỉnh núi vươn ra thế giới
Mỗi năm, đồn điền sản xuất khoảng 6–7 tấn chè nguyên liệu, chế biến thành hơn 10 sản phẩm chè các loại. Trong đó, Hồng trà và Lục trà mang thương hiệu Phia Đén đã được chứng nhận sản phẩm OCOP của tỉnh Cao Bằng.
Không chỉ có mặt ở thị trường trong nước, trà Phia Đén còn vươn ra các thị trường khó tính như Nhật Bản, Đài Loan và Trung Quốc, những nơi vốn có thế mạnh về chè.
Đồi chè và người dân Phia Đén
Đồn điền chè không chỉ làm giàu thêm cảnh quan sinh thái mà còn tạo việc làm, tăng thu nhập cho người dân. Công việc thu hái chè mang lại nguồn thu ổn định cho bà con Phia Đén, những người trước đây chủ yếu sống dựa vào nương rẫy.
Năm 2024, Viện Nghiên cứu Phát triển Du lịch phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Cao Bằng đã khảo sát vùng chè Phia Đén như một trong những vùng chè tiêu biểu của tỉnh để phát triển du lịch.
Trải nghiệm gì ở đồn điền chè Kolia?
Dạo đồi chè lúc sớm mai: Đi giữa những luống chè xanh khi sương còn vương, mây trôi ngang tầm mắt là khoảnh khắc đẹp nhất ở Kolia.
Ngắm cảnh từ lầu vọng cảnh: Lầu ngắm cảnh tọa lạc trên núi cao giữa đồi chè xanh bát ngát, nơi bạn có thể bao quát cả vùng chè và núi rừng Phia Đén.
Thưởng trà tại chỗ: Nhâm nhi tách trà ô long được chế biến ngay tại đồn điền, trong tiết trời se lạnh của vùng cao.
Tìm hiểu quy trình làm trà: Nếu đến đúng mùa, bạn có thể quan sát người dân hái chè và tìm hiểu các công đoạn chế biến.
Mua trà làm quà: Hồng trà, lục trà, trà ô long mang thương hiệu Phia Đén là món quà ý nghĩa mang về từ vùng núi.
Chụp ảnh: Đồi chè xanh xếp lớp giữa mây núi là phông nền tuyệt đẹp, nhất là buổi sáng có sương và chiều muộn có nắng xiên.
Kết hợp hành trình
Đồn điền chè nằm trong khu du lịch sinh thái Kolia, nơi có thêm vườn hoa, hồ nước, khu cắm trại và dịch vụ lưu trú (xem bài Kolia Organic Farm). Quanh đó, bạn có thể ghé:
- Đỉnh Phia Oắc (1.931m): săn mây, ngắm băng giá mùa đông.
- Biệt thự đỏ Phia Đén, Miếu Vọng Tiên Cung: dấu tích thời Pháp.
- Rừng trúc Bản Phường: rừng trúc xanh trên độ cao nghìn mét.
- Cây trẩu đẹp: điểm check-in mùa hoa trẩu ngay gần Kolia.
Lưu ý khi tham quan
- Không hái chè, bẻ cành khi chụp ảnh, đây là vùng chè sản xuất.
- Đi trên lối đi có sẵn, không giẫm lên luống chè.
- Mang áo ấm: ở độ cao trên 1.200m, sáng sớm và chiều tối khá lạnh, kể cả mùa hè.
- Liên hệ trước nếu muốn tham quan xưởng chế biến hoặc mua trà số lượng lớn.
- Đường lên Phia Đén nhiều khúc cua và sương mù, đi chậm và bật đèn.
Lời kết
Đồn điền chè Kolia không chỉ là một vùng chè. Đó là câu chuyện về việc biến những quả đồi bạc màu thành đồi trà xanh, đưa hương vị của mây núi Phia Đén đến với thế giới. Đến đây, hãy dạo một vòng đồi chè lúc sớm mai, nhấp một ngụm trà nóng giữa sương lạnh. Bạn sẽ cảm nhận được vị ngọt hậu của núi rừng Cao Bằng.
