Kinh nghiệm du lịch Cao Bằng tháng 10

Vì sao nên đi Cao Bằng vào tháng 10

Nếu chỉ được chọn một tháng để đi Cao Bằng, mình chọn tháng 10. Sau nhiều lần lên vùng đất này vào đủ các mùa, mình thấy đây là lúc mọi thứ “vừa đẹp”: trời đã khô ráo, nắng vàng nhẹ, thác Bản Giốc vẫn còn nhiều nước, và những thửa ruộng bậc thang ở Phong Nậm, Ngọc Côn đang vào độ chín hoặc vừa gặt xong, thơm mùi rạ.

Tháng 10 cũng là lúc đồi cỏ Ba Quáng bắt đầu chuyển sang mùa cỏ cháy vàng cam, là mùa hạt dẻ Trùng Khánh, mùa của khói bếp chiều và những buổi sáng sương phủ kín thung lũng. Khách chưa đông như dịp lễ, giá phòng dễ chịu, đường xá thuận lợi hơn hẳn mùa mưa. Dưới đây là toàn bộ kinh nghiệm mình rút ra, kèm những lưu ý mà lần đầu đi mình ước gì có người dặn trước.

Thời tiết tháng 10 và nên mang gì

Ban ngày Cao Bằng tháng 10 thường khoảng 22–28°C, nắng hanh, rất dễ chịu để đi chơi. Nhưng sáng sớm và tối nhiệt độ tụt xuống còn khoảng 15–18°C, ở vùng núi cao như Phia Oắc hay Mắt Thần Núi còn lạnh hơn. Chênh lệch ngày đêm lớn là điều nhiều người chủ quan nhất.

Những thứ mình luôn mang theo:

• Áo khoác gió hoặc áo nỉ mỏng, mặc nhiều lớp để cởi ra mặc vào linh hoạt
• Giày thể thao đế bám tốt, vì nhiều điểm phải leo dốc, đi bậc đá
• Kem chống nắng, kính râm, mũ: nắng tháng 10 nhẹ nhưng vẫn cháy da
• Thuốc say xe, đường đèo Cao Bằng rất nhiều khúc cua
• Áo mưa mỏng phòng khi có mưa rào bất chợt đầu tháng
• Tiền mặt, CCCD (bắt buộc khi vào khu vực biên giới như Bản Giốc)

Di chuyển: lên Cao Bằng và đi lại trong tỉnh

Từ Hà Nội lên trung tâm Cao Bằng khoảng 280 km, còn đến thác Bản Giốc khoảng 335–340 km. Cao Bằng chưa có sân bay, nên lựa chọn chính là xe khách hoặc tự lái.

Khi đã lên tới nơi, cách tiện nhất là thuê xe máy ở trung tâm Cao Bằng (tham khảo khoảng 150.000–200.000đ/ngày) hoặc thuê ô tô có tài xế cho nhóm. Từ trung tâm đi thác Bản Giốc khoảng 85 km; có xe khách nội tỉnh chạy tuyến Trùng Khánh – Bản Giốc, còn taxi riêng một chiều khoảng 800.000–1.200.000đ. Mình khuyên đi xe riêng, vì các điểm đẹp nằm rải rác và xe công cộng không tới hết.

Lưu ý khi tra bản đồ: từ ngày 1/7/2025 Cao Bằng sắp xếp lại đơn vị hành chính, nhiều tên xã trên bản đồ đã đổi. Vì vậy trong bài mình gọi theo tên địa danh và cung đường quen thuộc. Khi tìm đường, bạn cứ gõ thẳng tên điểm đến như thác Bản Giốc, Mắt Thần Núi, Pác Bó là ra.

Kinh nghiệm của mình: chọn chuyến xe đêm, sáng sớm tới Cao Bằng ăn bát phở chua rồi đi luôn, tiết kiệm được gần một ngày.

Đi theo cung đường: điểm đến và lịch trình gợi ý

Lấy trung tâm Cao Bằng làm gốc, các điểm đẹp chia thành 4 hướng: vòng Đông Bắc (đẹp và nhiều điểm nhất), phía Bắc (Pác Bó), phía Tây (Phja Oắc – Bảo Lạc) và đường lên từ Lạng Sơn. Nguyên tắc của mình: mỗi hướng đi thành một vòng hoặc một đường thẳng, không quay về trung tâm giữa chừng rồi lại chạy ngược ra. Phần lớn các điểm dưới đây nằm trong Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Non nước Cao Bằng.

Cung 1: Vòng Đông Bắc 3 ngày

Trung tâm → đồi cỏ Ba Quáng → thác Bản Giốc → Phong Nậm → hồ Thang Hen, Mắt Thần Núi → trung tâm

Đồi cỏ Ba Quáng và thác Bản Giốc cùng nằm ở phía Đông, sát biên giới, nên ghép chung một vòng. Lượt đi qua đồi cỏ trước, lượt về đi đường hồ Thang Hen, không lặp lại đường cũ.

Ngày 1 – Trung tâm → đồi cỏ Ba Quáng (khoảng 70 km)

• Đèo Mã Phục: đèo có 7 khúc cua, dừng chụp ảnh buổi sáng khi còn sương.
• Làng rèn Phúc Sen và làng hương Phja Thắp: hai làng nghề nằm trên đường đi về phía Đông, ghé khoảng một tiếng. Tháng 10 trời khô là mùa phơi hương, rất đẹp.
• Đồi cỏ Ba Quáng (trên bản đồ ghi “Đồi cỏ cháy Vinh Quý”): tới vào buổi chiều. Từ tháng 5 đến tháng 10 đồi xanh, từ khoảng tháng 10 đến tháng 1 năm sau cỏ chuyển vàng cam; sớm hay muộn tùy thời tiết từng năm, càng cuối tháng 10 càng vàng. Đường lên là đường bê tông nhỏ, từ chỗ để xe đi bộ 10–15 phút lên đỉnh.
• Ngủ: homestay ngay trên đồi để ngắm hoàng hôn. Cuối tuần phải đặt sớm, chiều tối gió lạnh nên mang áo khoác.

Ngày 2 – Đồi cỏ Ba Quáng → thác Bản Giốc

• Dậy sớm ngắm bình minh trên đồi rồi đi tiếp sang khu Bản Giốc.
• Động Ngườm Ngao: cách thác khoảng 5 km, hang rộng, nhũ đá đẹp; ghé trước khi vào thác.
• Thác Bản Giốc: tháng 10 thác đã qua đỉnh mùa nước nhưng vẫn đầy đặn, nước xanh, đi bè an toàn hơn mùa lũ. Giá vé tham khảo: vé tham quan 40.000đ/người lớn, 20.000đ/trẻ em; xe điện khứ hồi 25.000đ/người lớn; bè ra chân thác 50.000đ/lượt. Xe gửi ở bãi đỗ cách thác khoảng 2 km rồi đi xe điện vào. Khách quốc tịch nước ngoài có thêm phụ thu thủ tục biên giới.
• Chùa Phật Tích Trúc Lâm Bản Giốc: leo bộ một đoạn ngắn lúc chiều để nhìn toàn cảnh thác và sông Quây Sơn.
• Ngủ: làng đá Khuổi Ky (nhà sàn đá cổ của người Tày, cách thác chỉ vài km) hoặc homestay quanh thác.

Ngày 3 – Bản Giốc → Phong Nậm → Thang Hen, Mắt Thần Núi → trung tâm

• Thung lũng Phong Nậm và ruộng bậc thang Ngọc Côn: dậy sớm săn mây, ngắm sông Quây Sơn uốn qua ruộng. Lúa chín từ cuối tháng 9 đến đầu tháng 10, giữa tháng đã gặt nhiều, đổi lại là cảnh phơi lúa, đốt rơm.
• Hồ Thang Hen: quần thể khoảng 36 hồ lớn nhỏ ở độ cao chừng 1.000 m, ghé buổi trưa.
• Mắt Thần Núi và thác Nặm Trá: cách hồ Thang Hen khoảng 2 km. Ngọn núi có lỗ thủng tròn đường kính khoảng 50 m; đoạn cuối đi bộ hoặc xe ôm khoảng 1,5 km.
• Chiều về trung tâm Cao Bằng (Mắt Thần Núi cách trung tâm khoảng 40–50 km), tối dạo phố đi bộ Kim Đồng.

Cung 2: Phía Bắc – Kỳ Sầm, Pác Bó (1 ngày)

Trung tâm → đền Kỳ Sầm → Pác Bó → trung tâm (khoảng 50 km mỗi chiều)

• Đền Kỳ Sầm: cách trung tâm khoảng 5 km, ngay trên đường đi.
• Khu di tích Pác Bó: suối Lê-nin nước trong thấy đáy, núi Các Mác, hang Cốc Bó. Nên tới buổi sáng khi còn ít đoàn.
• Khu di tích Kim Đồng: gần Pác Bó, ghé cùng chuyến.
• Chiều về trung tâm: chợ Xanh mua quà; nếu còn thời gian ghé Thành Nà Lữ, chùa Đà Quận hoặc núi Thủng Ngũ Lão quanh trung tâm.

Cung 3: Phía Tây – Phja Oắc, Bảo Lạc (2 ngày, có thể thêm 1 ngày về)

Trung tâm → Rừng Trần Hưng Đạo → Phja Oắc – Phja Đén → Bảo Lạc → đèo Mẻ Pia

Đi theo quốc lộ 34 về hướng Tây, càng đi càng xa và vắng, nên đi thành một đường thẳng, kết thúc ở Bảo Lạc.

Ngày 1 – Trung tâm → Phja Oắc – Phja Đén

• Khu di tích Rừng Trần Hưng Đạo: di tích quốc gia đặc biệt dưới chân núi Slam Cao, nơi thành lập Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân.
• Phja Oắc – Phja Đén: rừng thông, rừng rêu, săn mây, mát lạnh quanh năm.
• Ngủ: xóm Hoài Khao, bản người Dao trong khu Phja Oắc – Phja Đén, cách trung tâm khoảng 60 km, có nhiều homestay.

Ngày 2 – Phja Đén → Bảo Lạc → đèo Mẻ Pia

• Bảo Lạc: dạo chợ phiên nếu đúng ngày phiên, viếng đền Quan Thánh trên đồi giữa trung tâm.
• Đèo Mẻ Pia (đèo Khau Cốc Chà, đèo 14 tầng): cách trung tâm Bảo Lạc khoảng 20 km, dài khoảng 2,5 km với 14 khúc cua. Leo bộ khoảng 30 phút lên điểm ngắm; đỉnh Pác Thốc đối diện dành cho người thích trekking.
• Ngủ: Bảo Lạc. Hôm sau quay về trung tâm (mất gần trọn ngày), hoặc đi tiếp sang cao nguyên đá Hà Giang (nay thuộc Tuyên Quang).

Cung 4: Đường lên từ Lạng Sơn (ghép vào lượt lên hoặc lượt về)

Chỉ dành cho ai lên Cao Bằng theo quốc lộ 4A từ Lạng Sơn thay vì đi qua Bắc Kạn:

• Hang Ngườm Pục: hang sâu khoảng 100 m trong dãy núi đá giáp ranh Lạng Sơn. Nên đi cùng người địa phương, mất khoảng nửa ngày.
• Mua lê và thạch đen, hai đặc sản của vùng này.

Ghép thành lịch trình

Ăn gì, ở đâu

Món nhất định phải thử:

• Phở chua: món sáng đặc trưng, vị chua ngọt, nhiều topping
• Bánh cuốn canh: bánh cuốn chan nước dùng xương nóng, hợp sáng se lạnh
• Vịt quay 7 vị (vịt quay mắc mật): đặc sản số một, nên ăn tại quán quay tại chỗ
• Hạt dẻ Trùng Khánh: tháng 10 đúng mùa, hạt bùi, rang ăn ngay hoặc mua làm quà
• Bánh áp chao, khau nhục, lạp sườn hun khói: món chiều tối và mua mang về
• Miến dong Phja Đén (cung phía Tây): sợi dai, nấu với gà hoặc vịt rất ngon
• Lê và thạch đen: mua dọc đường nếu đi lên theo hướng Lạng Sơn
• Thạch trắng Mác Púp: món giải khát dân dã, dễ ăn
• Rượu ngô, cơm lam, thịt treo gác bếp: ăn tại chợ phiên hoặc homestay của bà con

Về chỗ ở, mình chia theo vùng:

• Trung tâm Cao Bằng: tiện ăn uống, làm điểm xuất phát; khách sạn tham khảo 400.000–900.000đ/đêm.
• Khu Bản Giốc – Khuổi Ky: homestay nhà sàn, sáng ra ngắm sương và vào thác sớm trước đoàn khách; tham khảo 300.000–700.000đ/phòng.
• Phja Đén – Hoa Thám: homestay nhỏ của người Dao, mát lạnh, nên mang áo ấm.
• Bảo Lạc: có nhà nghỉ, khách sạn nhỏ ở khu trung tâm, đủ dùng cho một đêm.

Cuối tuần nên đặt trước, nhất là khu Bản Giốc. Dọc cung phía Tây và đường lên từ Lạng Sơn chỗ ở còn ít, nên gọi hỏi trước.

Những lưu ý quan trọng

• Mang theo CCCD bản gốc. Bản Giốc và nhiều điểm sát biên giới có thể kiểm tra giấy tờ. Không tự ý vượt cột mốc, không đi theo lời mời “sang bên kia chơi” ngoài khu vực được phép.
• Lái xe đèo cẩn thận. Đường đã trải nhựa tốt nhưng nhiều cua tay áo, dốc dài. Không chạy tối, đi số thấp khi xuống dốc, kiểm tra phanh trước chuyến đi.
• Cung phía Tây (Phja Oắc – Bảo Lạc) xa và vắng hơn nhiều. Nên dành trọn ngày, xuất phát sớm, đi theo nhóm và hỏi trước tình trạng đường nếu vừa có mưa.
• Đổ xăng khi còn nửa bình. Ở đoạn Thang Hen – Mắt Thần Núi và cả cung phía Tây, cây xăng khá thưa.
• Rút tiền mặt ở trung tâm tỉnh. Các bản và homestay vùng xa thường không nhận thẻ, ATM ít.
• Sóng điện thoại chập chờn ở vùng núi cao: tải bản đồ offline trước.
• Tôn trọng người dân và mùa màng. Hỏi trước khi chụp ảnh người địa phương, không giẫm lên ruộng lúa chưa gặt để chụp ảnh.
• Đi bè ở Bản Giốc luôn mặc áo phao, giữ chặt điện thoại vì hơi nước tạt mạnh.
• Hang động như Ngườm Pục nên đi cùng người địa phương, mang đèn pin và giày bám tốt.
• Tránh cuối tuần nếu có thể. Thứ 7, Chủ nhật khu Bản Giốc rất đông, giá homestay tăng.
• Đừng mong hoa tam giác mạch vào tháng 10. Ở Cao Bằng hoa này nở vào khoảng tháng 3–4; tháng 10 là mùa lúa chín và hạt dẻ.
• Kiểm tra lại giá vé trước khi đi, vì giá có thể điều chỉnh theo thời điểm.

Cao Bằng tháng 10 không ồn ào, không cần săn hoa hay chen chúc. Nó đẹp theo kiểu chậm rãi: một bát phở chua lúc sáng sớm, con đèo phủ sương, tiếng thác Bản Giốc, và ánh hoàng hôn xuyên qua Mắt Thần Núi. Chuẩn bị kỹ một chút, đi chậm một chút, bạn sẽ hiểu vì sao mình cứ quay lại đây mãi.