Trải nghiệm văn hoá dân tộc Mông tại Cao Bằng
Trải nghiệm văn hoá dân tộc Mông tại Cao Bằng
Người Mông (H’Mông) chiếm khoảng 11,65% dân số tỉnh Cao Bằng theo Tổng điều tra dân số 2019, sinh sống chủ yếu ở vùng núi cao, địa hình phức tạp. Văn hoá Mông ở Cao Bằng nổi bật với ẩm thực đặc trưng, trang phục thổ cẩm rực rỡ và nhiều lễ hội gắn với tín ngưỡng cầu phúc, cầu mùa.
Ẩm thực: mèn mén
Món ăn tiêu biểu nhất của người Mông là mèn mén – làm từ ngô trồng trên nương núi, phơi khô, xay bằng cối đá, sàng lọc rồi đồ 2 lần trong chõ gỗ cho tới khi chín kỹ, dậy mùi thơm, có màu vàng nhạt đặc trưng. Mèn mén thường ăn kèm gà đen và măng chua vào dịp lễ hội, Tết, cúng tổ tiên và tiếp khách – dù mức tiêu thụ hằng ngày đã giảm khi gạo trở nên phổ biến hơn, các gia đình vẫn làm mèn mén vào dịp lễ Tết.
Trang phục
Trang phục nữ Mông nổi bật với vải lanh nhuộm chàm, kỹ thuật thêu, ghép vải và in sáp ong tạo hoa văn, cùng trang sức bạc; trang phục nam đơn giản hơn. Xem chi tiết đầy đủ về cấu tạo trang phục, chất liệu và cách dùng theo dịp tại bài Trang phục truyền thống các dân tộc Cao Bằng.
Lễ hội, phong tục
- Lễ hội Gầu Tào: lễ hội tín ngưỡng – cộng đồng tiêu biểu nhất, khởi phát từ nghi lễ cầu con/sức khoẻ/bình an/mùa màng của một gia đình, biểu tượng là cây nêu Gầu Tào dựng giữa khu vực tổ chức. Thường vào đầu năm, tháng Giêng âm lịch, có múa khèn Mông, hát giao duyên, tung còn, đánh quay, đánh yến, đẩy gậy, kéo co.
- Lễ hội Chọi bò: hội thi gắn với nghề chăn nuôi vùng cao, thường tổ chức tháng Giêng – tháng Hai âm lịch hoặc gắn với ngày hội, phiên chợ địa phương, không có ngày cố định.
- Ngày hội văn hoá dân tộc Mông: ngày hội do địa phương tổ chức định kỳ nhằm bảo tồn bản sắc, khác Gầu Tào ở nguồn gốc và tính chất tổ chức.
Lưu ý khi trải nghiệm
Nhiều thông tin về khu vực cư trú cụ thể theo xã, phong tục vòng đời và nghề thủ công của người Mông tại Cao Bằng vẫn đang được bổ sung. Khi tham gia lễ hội, nên hỏi trước tại địa phương về thời gian tổ chức cụ thể của năm, vì phần lớn không có ngày cố định.
Xem thêm
Cẩm nang du lịch Cao Bằng: kinh nghiệm từ A đến Z
